Người ta thường dành nhiều thời gian để học cách xây dựng sự nghiệp, nhưng lại ít khi học cách giữ gìn những con người đã góp phần tạo nên sự nghiệp đó. Trong guồng quay phát triển của xã hội hiện đại, không khó để bắt gặp những cá nhân sở hữu năng lực nổi bật, những doanh nghiệp đạt tốc độ tăng trưởng ấn tượng, nhưng lại chật vật trong việc duy trì các mối quan hệ lâu dài. Càng tiến lên những nấc thang cao hơn, một thực tế càng trở nên rõ ràng: thành công có thể mở ra nhiều cánh cửa, nhưng chính cách ứng xử mới quyết định có bao nhiêu người sẵn sàng bước cùng trên chặng đường tiếp theo.
Trong nhiều năm qua, câu chuyện quản trị doanh nghiệp đã có sự thay đổi đáng kể. Nếu trước đây, yếu tố được quan tâm hàng đầu là vốn, công nghệ hay thị trường, thì hiện nay ngày càng nhiều chuyên gia cho rằng nguồn lực quan trọng nhất vẫn là con người. Một doanh nghiệp có thể tìm kiếm thêm khách hàng, bổ sung thêm nguồn vốn hoặc thay đổi chiến lược kinh doanh, nhưng việc xây dựng lại niềm tin sau khi đã đánh mất luôn là quá trình tốn kém và khó khăn hơn rất nhiều. Bởi vậy, khả năng duy trì những mối quan hệ chất lượng đang trở thành một lợi thế cạnh tranh đặc biệt trong môi trường phát triển hiện đại.
Thực tế cho thấy, phần lớn các mối quan hệ không đổ vỡ bởi những mâu thuẫn lớn. Sự rạn nứt thường bắt đầu từ những chi tiết nhỏ diễn ra trong thời gian dài. Đó có thể là việc xem nhẹ đóng góp của người khác, thiếu sự ghi nhận đối với những người đã đồng hành hoặc vô tình để cảm xúc chi phối cách giao tiếp hằng ngày. Những điều tưởng chừng rất nhỏ ấy lại có khả năng làm xói mòn niềm tin theo thời gian. Đến khi khoảng cách trở nên đủ lớn, việc hàn gắn thường không còn dễ dàng như lúc ban đầu.
Trong môi trường doanh nghiệp, điều này càng thể hiện rõ hơn. Người lao động ngày nay không chỉ tìm kiếm một công việc có thu nhập ổn định mà còn mong muốn được tôn trọng, được lắng nghe và được ghi nhận. Nhiều khảo sát về quản trị nguồn nhân lực cho thấy lý do khiến nhân sự rời bỏ tổ chức không hoàn toàn xuất phát từ chế độ đãi ngộ. Trong nhiều trường hợp, quyết định ra đi đến từ cảm giác không còn được trân trọng hoặc không còn nhìn thấy giá trị của bản thân trong tập thể. Điều đó cho thấy văn hóa ứng xử đang ngày càng trở thành yếu tố quyết định khả năng giữ chân nhân tài.
Không chỉ trong doanh nghiệp, các mối quan hệ xã hội cũng đang đứng trước những thay đổi đáng chú ý. Sự phát triển của công nghệ giúp con người kết nối với nhau nhanh hơn, nhưng chưa chắc khiến con người hiểu nhau nhiều hơn. Một người có thể sở hữu hàng nghìn kết nối trên mạng xã hội, nhưng lại rất ít người thực sự sẵn sàng đồng hành khi khó khăn xuất hiện. Điều này phản ánh một thực tế rằng số lượng không đồng nghĩa với chất lượng. Giá trị của một mối quan hệ không nằm ở việc quen biết bao nhiêu người, mà nằm ở mức độ tin cậy được xây dựng và duy trì qua thời gian.
Ở góc độ lãnh đạo, khả năng giữ người luôn là thước đo quan trọng của năng lực quản trị. Một nhà lãnh đạo giỏi không phải là người khiến nhân viên ở lại vì áp lực hay quyền lực, mà là người tạo ra được sự tin tưởng để đội ngũ tự nguyện gắn bó. Khi một tập thể được xây dựng trên nền tảng của sự tôn trọng và đồng hành, sức mạnh tạo ra sẽ lớn hơn rất nhiều so với những gì có thể đạt được bằng các biện pháp quản lý cứng nhắc. Đây cũng là lý do vì sao ngày càng nhiều doanh nghiệp chuyển từ tư duy quản lý sang tư duy dẫn dắt.
Từ thực tiễn phát triển của Hệ sinh thái Khởi nghiệp thực tế DGroup Holdings, giá trị con người luôn được xem là một trong những nền tảng quan trọng để xây dựng sự phát triển bền vững. Theo quan điểm của Chủ tịch Hồ Duy Anthony, năng lực ứng xử không chỉ phản ánh văn hóa của một cá nhân mà còn quyết định chất lượng của các mối quan hệ xung quanh họ. Sự điềm tĩnh trong giao tiếp, khả năng lắng nghe và thái độ tôn trọng đối với mọi người chính là những yếu tố giúp hình thành uy tín – một loại tài sản vô hình nhưng có giá trị lâu dài đối với cả cá nhân lẫn tổ chức.
Điều đáng suy ngẫm là nhiều người thường tập trung vào việc xây dựng hình ảnh cá nhân trước công chúng nhưng lại quên đầu tư cho những mối quan hệ gần gũi nhất. Trong khi đó, chính những người đồng hành lâu năm mới là những người góp phần tạo nên thành công thực sự. Khi một cá nhân thay đổi cách cư xử sau khi đạt được thành tựu, hoặc khi lòng biết ơn dần bị thay thế bởi sự mặc nhiên, những nền tảng từng rất vững chắc cũng có thể bắt đầu lung lay. Thành công vì thế không chỉ là câu chuyện đạt được điều gì, mà còn là câu chuyện giữ lại được những ai bên cạnh mình.
Nhìn rộng hơn, sự phát triển bền vững của xã hội cũng được xây dựng từ những nguyên tắc tương tự. Một cộng đồng mạnh không chỉ dựa trên năng lực kinh tế mà còn dựa trên chất lượng kết nối giữa con người với con người. Khi sự tôn trọng, trách nhiệm và tinh thần đồng hành được đề cao, niềm tin xã hội sẽ được củng cố. Ngược lại, nếu những giá trị đó dần bị xem nhẹ, sự phát triển dù nhanh đến đâu cũng khó tránh khỏi những khoảng trống về tính bền vững.
Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt và tốc độ thay đổi ngày càng nhanh, năng lực ứng xử không còn là kỹ năng bổ trợ mà đã trở thành năng lực cốt lõi của mỗi cá nhân và tổ chức. Giữ được sự chuẩn mực trong lời nói, duy trì sự chân thành trong các mối quan hệ và không đánh mất sự tôn trọng dành cho những người đã đồng hành là những điều tưởng như đơn giản nhưng lại quyết định rất lớn đến hành trình phát triển lâu dài. Bởi suy cho cùng, vị thế có thể thay đổi theo thời gian, nhưng những con người lựa chọn ở lại mới chính là nền tảng tạo nên giá trị bền vững nhất của mọi thành công.
BT. KaMy
