Mọi doanh nghiệp đều có thể bước lên đỉnh cao trong một giai đoạn thuận lợi, nhưng không phải doanh nhân nào cũng đủ năng lực giữ vững vị thế khi thị trường đổi chiều. Thực tế cho thấy, thành công chỉ phản ánh kết quả của một thời điểm, còn bản chất của người lãnh đạo lại được kiểm chứng qua cách họ vượt qua những giai đoạn khó khăn nhất. Chính vì vậy, thương trường không chỉ là nơi tạo ra giá trị kinh tế mà còn là phép thử công bằng đối với phẩm chất của mỗi doanh nhân. Những biến động của thị trường có thể làm thay đổi doanh thu, lợi nhuận hay quy mô doanh nghiệp, nhưng đồng thời cũng làm lộ rõ năng lực quản trị, tinh thần trách nhiệm và hệ giá trị của người đứng đầu. Đó là lý do nhiều chuyên gia cho rằng, điều quyết định sự trường tồn của một doanh nghiệp không nằm ở việc đã từng thành công đến đâu, mà ở việc người lãnh đạo giữ được điều gì khi những lợi thế không còn.
Khi thị trường biến động, bản chất người lãnh đạo không còn nơi che giấu
Trong kinh doanh, tiền bạc, quyền lực hay danh tiếng có thể mang lại lợi thế cạnh tranh, nhưng chưa bao giờ là yếu tố tạo nên bản chất của một con người. Những điều đó chỉ giống như một chiếc gương phản chiếu, làm nổi bật những giá trị vốn đã tồn tại bên trong mỗi doanh nhân. Khi doanh nghiệp tăng trưởng, nhiều quyết định đúng dễ được ghi nhận là tài năng, nhiều thành công được xem như minh chứng cho năng lực vượt trội. Tuy nhiên, khi chu kỳ kinh tế thay đổi, thị trường thu hẹp hoặc doanh nghiệp phải đối mặt với áp lực tài chính, những lớp vỏ được xây dựng bởi hoàn cảnh sẽ dần biến mất. Chính trong những thời điểm ấy, người lãnh đạo sẽ bộc lộ rõ nhất bản lĩnh của mình thông qua cách ứng xử với cộng sự, đối tác, khách hàng và những quyết định mang tính sống còn của doanh nghiệp.
Thực tế kinh doanh trong nhiều năm qua cho thấy không ít doanh nghiệp từng tăng trưởng mạnh nhưng nhanh chóng đánh mất vị thế khi gặp biến động. Nguyên nhân không chỉ đến từ sự thay đổi của thị trường mà còn xuất phát từ việc người đứng đầu thiếu khả năng thích ứng, thiếu sự bình tĩnh trong quản trị hoặc đánh mất những nguyên tắc cốt lõi để theo đuổi lợi ích ngắn hạn. Ngược lại, cũng có những doanh nghiệp vẫn giữ được đà phát triển dù trải qua nhiều giai đoạn khó khăn nhờ người lãnh đạo kiên định với giá trị đã lựa chọn, sẵn sàng chịu trách nhiệm và biết đặt lợi ích lâu dài lên trên những thành công trước mắt.
Bản lĩnh không được tạo nên bởi hình ảnh, mà được rèn giũa từ giá trị bên trong
Trong thời đại truyền thông phát triển mạnh mẽ, việc xây dựng hình ảnh doanh nhân trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. Một bài phát biểu truyền cảm hứng, một sự kiện quy mô hay những con số tăng trưởng ấn tượng có thể giúp tạo dựng uy tín trong một giai đoạn. Tuy nhiên, hình ảnh chỉ có giá trị khi được nâng đỡ bởi nền tảng nhân cách và đạo đức kinh doanh. Nếu thiếu điều đó, mọi thành tựu đều có thể trở nên mong manh trước những thử thách của thị trường.
Từ thực tiễn đồng hành cùng cộng đồng khởi nghiệp, Hệ sinh thái Khởi nghiệp thực tế DGroup Holdings nhận thấy điểm chung của những doanh nhân có khả năng phát triển bền vững không nằm ở việc họ sở hữu nhiều nguồn lực hơn người khác, mà ở khả năng giữ được sự nhất quán trong tư duy, cách hành xử và những giá trị cốt lõi ngay cả khi doanh nghiệp bước vào giai đoạn khó khăn. Chính sự kiên định ấy tạo nên niềm tin đối với đội ngũ, đối tác và khách hàng, đồng thời trở thành nền tảng để doanh nghiệp phục hồi sau mỗi chu kỳ biến động.
Theo ông Hồ Huỳnh Duy, Chủ tịch HĐQT DGroup Holdings, giàu có hay địa vị chỉ phản ánh một giai đoạn trong hành trình phát triển của doanh nhân, chứ không thể đại diện cho giá trị thật của họ. Khi còn tiền bạc và quyền lực, nhiều người dễ nhầm lẫn giữa năng lực bản thân với những điều kiện thuận lợi mà mình đang sở hữu. Chỉ khi những lợi thế ấy dần mất đi, con người mới thực sự đối diện với chính mình. Người có nền tảng đạo đức và giá trị nội tại vững vàng vẫn giữ được sự bình tĩnh, chính trực và tinh thần trách nhiệm; ngược lại, người sống dựa vào hình ảnh hoặc hoàn cảnh sẽ rất khó duy trì sự ổn định khi đối mặt với thử thách.
Doanh nghiệp bền vững luôn bắt đầu từ nền tảng của con người
Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu liên tục thay đổi, doanh nghiệp có thể đầu tư công nghệ, đổi mới mô hình kinh doanh hay mở rộng thị trường để nâng cao năng lực cạnh tranh. Tuy nhiên, những yếu tố đó chỉ phát huy hiệu quả khi được dẫn dắt bởi một đội ngũ lãnh đạo có nền tảng giá trị vững chắc. Chiến lược có thể thay đổi theo từng giai đoạn, mô hình kinh doanh có thể điều chỉnh để phù hợp với thị trường, nhưng đạo đức kinh doanh, sự chính trực và tinh thần trách nhiệm là những giá trị không thể thay thế nếu doanh nghiệp muốn phát triển lâu dài.
Lịch sử kinh doanh trong nước và thế giới đã chứng minh nhiều thương hiệu mất hàng chục năm để xây dựng niềm tin nhưng chỉ cần một quyết định sai lầm về đạo đức hoặc quản trị cũng đủ đánh mất những thành quả đã gây dựng. Điều đó cho thấy tài sản lớn nhất của một doanh nghiệp không chỉ là doanh thu, thị phần hay quy mô vốn, mà còn là uy tín của người lãnh đạo và văn hóa được hình thành từ chính những giá trị mà họ theo đuổi.
Thị trường luôn vận hành theo quy luật sàng lọc. Nó có thể tạo cơ hội cho bất kỳ doanh nghiệp nào biết đổi mới, nhưng cũng sẽ nhanh chóng loại bỏ những mô hình phát triển thiếu nền tảng. Thành công có thể đến từ thời cơ, song chỉ những doanh nhân có bản lĩnh, giữ được sự chính trực và kiên định với giá trị cốt lõi mới đủ khả năng duy trì thành công qua nhiều chu kỳ phát triển. Sau cùng, chính thời gian và những biến động của thương trường sẽ là thước đo công bằng nhất, trả lời câu hỏi liệu một doanh nhân đang xây dựng sự nghiệp bằng năng lực thực chất hay chỉ dựa vào những lợi thế nhất thời.
BT. KaMy