Một năm sau khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp chính thức đi vào vận hành, những chuyển động trong bộ máy hành chính không chỉ phản ánh nỗ lực cải cách của khu vực công mà còn gợi mở nhiều bài học giá trị cho cộng đồng doanh nghiệp. Trong bối cảnh nền kinh tế liên tục biến động, yêu cầu về năng lực thích ứng, đổi mới tư duy và tái cấu trúc tổ chức đang trở thành điều kiện tiên quyết để duy trì sức cạnh tranh. Thực tiễn cho thấy, thành công của mọi cuộc chuyển đổi không bắt đầu từ việc thay đổi mô hình hay quy trình, mà bắt đầu từ sự thay đổi trong tư duy, trách nhiệm và tâm thế của con người.
Cải cách luôn bắt đầu bằng những va chạm để hướng tới giá trị bền vững
Mọi cuộc cải cách đều có điểm chung là phải bước qua giai đoạn chuyển tiếp với không ít khó khăn và áp lực. Sau một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, bên cạnh những kết quả bước đầu vẫn còn những vấn đề cần tiếp tục hoàn thiện, từ quy trình phối hợp, phân định trách nhiệm đến việc thích nghi với phương thức vận hành mới. Đây là điều gần như không thể tránh khỏi trong bất kỳ cuộc cải tổ nào, bởi mỗi thay đổi đều tác động trực tiếp đến thói quen làm việc, cơ chế quản lý và cách thức vận hành đã tồn tại trong nhiều năm. Điều quan trọng không nằm ở việc khó khăn có xuất hiện hay không, mà ở cách các tổ chức nhìn nhận và giải quyết những khó khăn ấy để tạo nên một hệ thống hiệu quả hơn.
Thực tế phát triển của nhiều quốc gia cũng như các nền kinh tế cho thấy không có cuộc cải cách nào đạt được thành công nếu chỉ tìm kiếm sự ổn định trước mắt. Muốn bộ máy tinh gọn hơn phải chấp nhận thay đổi cách vận hành. Muốn nâng cao hiệu lực quản lý phải xác lập rõ trách nhiệm của từng cấp, từng cá nhân. Muốn nâng cao chất lượng phục vụ phải sẵn sàng từ bỏ những phương thức đã không còn phù hợp. Chính vì vậy, cải cách chưa bao giờ là câu chuyện của khẩu hiệu mà luôn được đo bằng những hành động cụ thể, những quyết định khó khăn và những kết quả thực chất sau quá trình chuyển đổi.
Doanh nghiệp muốn phát triển không thể chỉ thay đổi mô hình mà phải thay đổi con người
Nếu câu chuyện cải cách của khu vực công phản ánh yêu cầu đổi mới trong quản trị quốc gia thì ở khu vực doanh nghiệp, tái cấu trúc cũng đang trở thành bài toán sống còn trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt. Tuy nhiên, không ít doanh nghiệp vẫn xem tái cấu trúc là việc sắp xếp lại bộ máy, điều chỉnh sơ đồ tổ chức, tinh giản nhân sự hoặc bổ sung thêm các quy trình quản lý. Những thay đổi đó là cần thiết nhưng chưa bao giờ là yếu tố quyết định thành công của một cuộc chuyển đổi.
Bản chất của tái cấu trúc là nâng cấp năng lực vận hành của cả tổ chức thông qua sự thay đổi của từng cá nhân. Một mô hình quản trị hiện đại sẽ khó tạo ra hiệu quả nếu những người trực tiếp vận hành vẫn giữ nguyên tư duy cũ, cách làm cũ và tâm lý ngại thay đổi. Điều khó nhất trong mọi cuộc tái cấu trúc không phải là thiết kế lại bộ máy mà là thay đổi nhận thức, trách nhiệm và tinh thần hành động của đội ngũ. Khi mỗi cá nhân chưa sẵn sàng học hỏi, chưa chủ động thích nghi và chưa coi sự phát triển của tổ chức là trách nhiệm của chính mình thì mọi chiến lược chuyển đổi đều khó tạo ra kết quả bền vững.
Đó cũng là lý do ngày càng nhiều doanh nghiệp chuyển trọng tâm từ quản trị mô hình sang phát triển con người. Trong đó, Hệ sinh thái Khởi nghiệp Thực tế DGroup Holdings xác định con người là nền tảng của mọi chiến lược phát triển, chú trọng xây dựng đội ngũ thông qua đào tạo, nâng cao năng lực và hình thành tư duy chủ động, trách nhiệm, kỷ luật cùng tinh thần cống hiến. Đây là cách tiếp cận cho thấy giá trị bền vững của một tổ chức không đến từ sơ đồ quản trị hay quy trình vận hành, mà được hình thành từ chất lượng của đội ngũ và khả năng cùng nhau thích ứng trước những thay đổi của thị trường.
Tâm thế mới là nền tảng của mọi hành trình phát triển
Trong bối cảnh nền kinh tế đang bước vào giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ dưới tác động của công nghệ, chuyển đổi số và những biến động toàn cầu, yêu cầu đặt ra đối với mỗi quốc gia, doanh nghiệp và từng cá nhân đều giống nhau: phải liên tục nâng cấp chính mình. Đó không chỉ là nâng cấp về năng lực chuyên môn mà còn là nâng cấp về tư duy, kỷ luật, tinh thần trách nhiệm và khả năng thích ứng trước những thay đổi diễn ra với tốc độ ngày càng nhanh. Một tổ chức sẽ không thể tạo ra giá trị mới nếu bên trong vẫn tồn tại tâm lý ngại thay đổi, sợ trách nhiệm hoặc chỉ quan tâm đến lợi ích cá nhân thay vì mục tiêu chung.
Sự khác biệt giữa một tổ chức phát triển bền vững và một tổ chức chậm lại không nằm ở quy mô hay nguồn lực, mà nằm ở tâm thế của đội ngũ. Người chỉ hoàn thành công việc sẽ chờ được giao nhiệm vụ, trong khi người tạo ra giá trị luôn chủ động tìm giải pháp. Người chỉ quan tâm đến quyền lợi sẽ dễ dừng lại trước khó khăn, còn người đặt trách nhiệm lên trước sẽ xem mỗi thử thách là cơ hội để trưởng thành. Khi mọi thành viên đều sẵn sàng học hỏi, dám chịu trách nhiệm và đồng hành cùng mục tiêu chung, tổ chức sẽ hình thành sức mạnh nội sinh đủ lớn để vượt qua mọi biến động của thị trường.
Nhìn từ câu chuyện cải cách hành chính đến quá trình tái cấu trúc doanh nghiệp, có thể thấy điểm gặp nhau lớn nhất không nằm ở mô hình quản trị mà nằm ở con người. Mọi cuộc chuyển đổi đều chỉ thật sự thành công khi mỗi cá nhân chấp nhận bước ra khỏi vùng an toàn, chủ động thay đổi bản thân và cùng xây dựng một tập thể có chung khát vọng phát triển. Bởi sau cùng, mô hình có thể được thiết kế lại, quy trình có thể được điều chỉnh, nhưng tương lai của một tổ chức luôn được quyết định bởi tâm thế của những con người đang trực tiếp tạo nên nó.
Thay đổi chưa bao giờ là mục tiêu tự thân, mà là con đường để tạo dựng những giá trị lớn hơn trong tương lai. Tái cấu trúc vì thế không chỉ là việc điều chỉnh mô hình tổ chức hay hoàn thiện cơ chế vận hành, mà là hành trình nâng cấp tư duy, trách nhiệm và năng lực của mỗi cá nhân trong hệ thống. Khi con người sẵn sàng thay đổi, tổ chức sẽ có động lực để bứt phá; khi đội ngũ cùng chia sẻ một tâm thế tiến lên, mọi cải cách đều có cơ hội tạo nên những kết quả bền vững. Và đó cũng là nền tảng để doanh nghiệp không chỉ thích ứng với hiện tại mà còn đủ năng lực chinh phục những mục tiêu lớn hơn trong tương lai.
BT. KaMy
