Trong bối cảnh xã hội hiện đại vận hành ngày càng dựa trên uy tín cá nhân và sự tin cậy lẫn nhau, sống không thật đang dần trở thành một loại chi phí xã hội âm thầm nhưng vô cùng đắt đỏ. Khi thị trường lao động, môi trường kinh doanh và các mối quan hệ xã hội cùng bước vào giai đoạn sàng lọc, yếu tố quyết định không còn nằm ở khả năng nói hay hay xoay chuyển tình thế trong ngắn hạn, mà ở mức độ nhất quán giữa lời nói, lựa chọn và hành động. Xã hội có thể rộng mở về cơ hội, nhưng lại ngày càng khắt khe với những con người không dám sống đúng với vai trò của mình.
Sự rạn nứt bắt đầu từ việc coi nhẹ chính công việc đang làm
Sống không thật thường bắt đầu từ những điều rất nhỏ và tưởng như vô hại. Đó là khi một người làm công việc mình đang gắn bó nhưng không có sự tự hào nội tại, tồn tại trong một vị trí nhưng lại âm thầm coi thường chính vị trí đang nuôi sống mình, hoặc nói rất nhiều về tương lai trong khi hiện tại thì rời rạc, thiếu cam kết. Những biểu hiện này không tạo ra khủng hoảng ngay lập tức, nhưng chúng làm xói mòn dần nền tảng tôn trọng nghề nghiệp và phá vỡ mối liên kết vô hình giữa cá nhân với cộng đồng, nơi trách nhiệm và niềm tin là yếu tố cốt lõi.
Ảo tưởng linh hoạt và sự hợp thức hóa cho việc né tránh
Trong một xã hội đề cao tốc độ và khả năng thích nghi, linh hoạt thường được xem là phẩm chất tích cực. Tuy nhiên, ranh giới giữa linh hoạt và né tránh trách nhiệm lại vô cùng mong manh. Không ít người tự thuyết phục bản thân rằng việc liên tục thay đổi hướng đi là khôn ngoan, rằng tận dụng mỗi nơi một chút là bản lĩnh, trong khi thực chất đó là biểu hiện của sự thiếu gốc rễ và thiếu chiều sâu giá trị. Những ảo tưởng này có thể giúp cá nhân tồn tại trong ngắn hạn, nhưng về lâu dài lại khiến họ không đủ đáng tin để xã hội trao cho những vai trò quan trọng.
Không phải hoàn cảnh, mà là thái độ trước lựa chọn
Ở góc nhìn xã hội, cần thẳng thắn thừa nhận rằng công việc không có lỗi, ngành nghề không có lỗi và hoàn cảnh cũng hiếm khi là nguyên nhân cốt lõi của sự bế tắc. Điều quyết định nằm ở việc con người có dám đối diện với lựa chọn của mình hay không. Khi một cá nhân không tôn trọng vai trò đang đảm nhiệm, họ không chỉ làm suy yếu vị thế của chính mình mà còn gửi đi tín hiệu thiếu đáng tin cậy tới môi trường xung quanh. Xã hội có thể không lên tiếng ngay, nhưng luôn ghi nhận rất rõ thái độ đó theo thời gian.
Niềm tin – loại vốn vô hình chi phối vận hành xã hội
Xã hội hiện đại được xây dựng trên vô số mối quan hệ đan xen, trong đó niềm tin đóng vai trò như một loại vốn vô hình nhưng có sức chi phối mạnh mẽ. Không ai sẵn sàng giao việc lớn cho người không làm tròn việc nhỏ, cũng không cộng đồng nào đặt kỳ vọng dài hạn vào những cá nhân luôn sẵn sàng rút lui khi gặp khó. Thực tế cho thấy, niềm tin hiếm khi mất đi vì một sai lầm đơn lẻ, mà bị bào mòn dần bởi sự thiếu nhất quán lặp đi lặp lại trong hành vi và thái độ sống.
Bị loại trong im lặng – cái giá phổ biến của việc sống không thật
Điều đáng nói là xã hội hiếm khi loại bỏ ai một cách công khai. Thay vào đó, những cánh cửa quan trọng sẽ dần khép lại trong im lặng. Không có lời từ chối thẳng thừng, không có sự phán xét ồn ào, nhưng những cơ hội giá trị cao sẽ không còn tìm đến. Đến một thời điểm, cái giá phải trả không phải là một lần thất bại cụ thể, mà là việc cá nhân đánh mất quyền được tin tưởng – tài sản xã hội có giá trị bền vững nhất trong dài hạn.
Từ lát cắt DGroup Holdings đến thông điệp xã hội dài hạn
Nhìn từ những trải nghiệm thực tế trong quá trình hình thành và vận hành hệ sinh thái khởi nghiệp thực tế DGroup Holdings, có thể thấy rõ rằng những con người đi được đường dài không hẳn là người lanh lợi nhất, mà là những người dám sống thật với lựa chọn của mình. Trong một môi trường đòi hỏi cao về trách nhiệm và sự tin cậy, những cá nhân nhất quán, tôn trọng vai trò đang đảm nhiệm và sẵn sàng chịu trách nhiệm đến cùng luôn được giữ lại một cách tự nhiên, không cần tuyên bố hay ưu ái. Từ lát cắt đó, thông điệp xã hội trở nên rõ ràng hơn bao giờ hết: khi nền kinh tế và cộng đồng cùng vận hành trên nền tảng niềm tin, chỉ những con người không chạy trốn chính mình mới có thể bước vào tương lai bằng cửa chính, thay vì bị loại dần trong im lặng.
BT. KaMy
