Mỗi giai đoạn biến động của nền kinh tế đều tạo ra một cuộc sàng lọc âm thầm đối với cộng đồng doanh nghiệp. Có những thương hiệu từng tăng trưởng rất nhanh nhưng bắt đầu hụt hơi khi thị trường đổi chiều. Ngược lại, cũng có những doanh nghiệp tưởng chừng nhỏ bé lại bền bỉ đi qua sóng gió và từng bước mở rộng vị thế. Sau tất cả, điều tạo nên khác biệt thường không nằm hoàn toàn ở vốn, công nghệ hay quy mô vận hành, mà nằm ở năng lực của những con người đang giữ trách nhiệm chèo lái tổ chức giữa áp lực. Khi thị trường khó khăn, doanh nghiệp có thể mất doanh số, mất khách hàng hoặc mất lợi thế cạnh tranh. Nhưng điều khiến một tổ chức suy yếu nhanh nhất lại là khoảnh khắc đội ngũ lãnh đạo đánh mất tinh thần hành động.
Khó khăn của thị trường chưa bao giờ là nguyên nhân duy nhất
Nền kinh tế hiện nay đang đặt doanh nghiệp trước áp lực chưa từng nhẹ đi: sức mua giảm, chi phí vận hành gia tăng, dòng tiền bị siết chặt, khách hàng thận trọng hơn và cạnh tranh trở nên khốc liệt ở hầu hết mọi lĩnh vực. Tuy nhiên, khó khăn của thị trường thực chất chỉ là phép thử. Điều quyết định doanh nghiệp có đủ sức tồn tại hay không lại nằm ở cách tổ chức phản ứng trước áp lực đó. Có những doanh nghiệp quy mô không lớn nhưng vẫn duy trì được đà tăng trưởng nhờ bộ máy linh hoạt và tinh thần hành động mạnh mẽ. Ngược lại, cũng có những doanh nghiệp sở hữu nguồn lực lớn nhưng lại hụt hơi rất nhanh vì hệ thống vận hành mất tốc độ, đội ngũ quản lý thiếu quyết liệt và nội bộ rơi vào trạng thái trì trệ.
Nguy hiểm nhất là khi người quản lý bắt đầu đứng ngoài cuộc chiến
Điều đáng lo trong nhiều doanh nghiệp hiện nay không nằm ở việc thiếu nhân sự hay thiếu quy trình, mà là sự suy giảm tinh thần trách nhiệm trong đội ngũ quản lý. Có những tập thể vẫn đầy đủ phòng ban, vẫn họp hành đều đặn, vẫn vận hành theo đúng guồng công việc mỗi ngày, nhưng tinh thần chiến đấu thì đã không còn nguyên vẹn. Nhiều người vẫn đi làm, vẫn giữ chức danh lãnh đạo, vẫn tham gia điều hành… nhưng tâm thế đã đứng ngoài áp lực của doanh nghiệp từ rất lâu. Họ không còn giữ được tốc độ xử lý vấn đề, không còn sự quyết liệt trong hành động và cũng không còn khát vọng tạo ra kết quả. Đây mới là tín hiệu nguy hiểm nhất, bởi một tổ chức khi mất đi năng lượng hành động từ tầng quản lý sẽ rất khó giữ được sức bật cho toàn bộ hệ thống phía sau.
Doanh nghiệp không vận hành bằng cảm xúc
Trong môi trường kinh doanh, cảm xúc tích cực có thể tạo động lực, nhưng không thể thay thế năng lực vận hành thực tế. Doanh nghiệp tồn tại bằng tốc độ thích nghi, khả năng ra quyết định và tinh thần chủ động trước áp lực. Khi thị trường thay đổi từng ngày, mọi sự chậm trễ đều phải trả giá bằng cơ hội, doanh số hoặc vị thế cạnh tranh. Người đứng đầu doanh nghiệp có thể đang thức đêm để xoay dòng tiền, tìm đầu ra cho sản phẩm, tái cấu trúc hệ thống và giữ niềm tin cho khách hàng lẫn nhân sự. Nhưng nếu đội ngũ phía dưới làm việc với tâm lý “đợi thêm”, “chờ ổn rồi tính” hoặc “chắc chưa nghiêm trọng đến vậy”, doanh nghiệp sẽ nhanh chóng mất nhịp trước thị trường. Thực tế cho thấy, nhiều tổ chức thất bại không phải vì không có năng lực, mà vì phản ứng quá chậm trong thời điểm cần thay đổi quyết liệt nhất.
Một leader chậm nhịp có thể kéo lùi cả tập thể
Lãnh đạo trong giai đoạn khó khăn không chỉ là người điều hành công việc, mà còn là người giữ nhịp tinh thần cho toàn bộ tổ chức. Một leader thiếu năng lượng chiến đấu sẽ khiến tâm lý trì trệ lan rất nhanh trong đội ngũ. Khi người quản lý không còn sự quyết liệt, nhân sự phía dưới cũng dễ rơi vào trạng thái cầm chừng, thiếu chủ động và ngại va chạm với áp lực. Trong bối cảnh thị trường cạnh tranh cao, sự chậm nhịp của một cá nhân ở vị trí quan trọng đôi khi không chỉ làm chậm tiến độ công việc, mà còn kéo tụt tinh thần của cả hệ thống. Và khi doanh nghiệp đánh mất tốc độ phản ứng, thị trường sẽ không cho cơ hội quay lại từ đầu.
Bản lĩnh của doanh nghiệp được đo trong giai đoạn áp lực nhất
Quan sát từ thực tế vận hành của nhiều mô hình doanh nghiệp hiện nay có thể thấy, thị trường chưa bao giờ ưu ái cho những tổ chức chỉ mạnh trong giai đoạn thuận lợi. Giá trị thật của một doanh nghiệp thường chỉ bộc lộ rõ khi tăng trưởng bắt đầu chậm lại, khi áp lực dòng tiền xuất hiện và khi đội ngũ buộc phải lựa chọn giữa thay đổi hoặc bị bỏ lại phía sau. Trong hành trình phát triển của những hệ sinh thái mang tính thực chiến như DGroup Holdings, bài toán lớn nhất chưa bao giờ chỉ nằm ở tăng trưởng, mà nằm ở việc giữ được tinh thần hành động của đội ngũ trong giai đoạn áp lực cao nhất. Bởi sau cùng, doanh nghiệp có thể thiếu nhiều nguồn lực ở từng thời điểm, nhưng nếu những người giữ trách nhiệm vẫn còn tinh thần chiến đấu, tổ chức đó vẫn còn cơ hội để đi tiếp. Ngược lại, khi bộ máy quản lý bắt đầu mất tốc độ và đánh rơi tinh thần dấn thân, sự suy yếu sẽ không đến từ thị trường trước tiên, mà bắt đầu ngay bên trong hệ thống vận hành.
Sau cùng, thị trường luôn có cách đào thải rất công bằng. Khó khăn có thể khiến doanh nghiệp chậm lại, nhưng sự mất lửa của những người giữ trách nhiệm mới là điều khiến cả một tổ chức dần đánh mất tương lai. Bởi trong kinh doanh, không có doanh nghiệp nào tồn tại lâu dài nhờ khẩu hiệu, cảm xúc hay những lời hứa mang tính tinh thần. Điều giữ một tổ chức đứng vững qua biến động, cuối cùng vẫn là bản lĩnh của những con người dám nhận trách nhiệm, dám đi giữa áp lực và không cho phép tập thể của mình dừng lại.
BT. KaMy
